BesteFranchise
Beslisboek 3 min lezen

Boekenwinkels en winkels in lectuur en schrijfwaren in cijfers vergelijken

Wie twee mogelijke ondernemersrichtingen naast elkaar legt, krijgt snel twee onvergelijkbare voorbeelden. Hier staan boekenwinkels en winkels in lectuur en schrijfwaren naast elkaar op dezelfde Nederlandse peildatum. De eerste branche telde op 1 oktober 2026 ongeveer 440 bedrijven, de tweede 645. Ze delen een hoofdtak, maar hebben verschillende SBI-codes. Vergelijk eerst de verdeling van het werk en leg pas daarna je eigen voorkeur voor een verkoopdag ernaast. Je kunt dan gerichter aangeven welke werkdag, bezetting en aanspreekbaarheid je zoekt.

Leeg spiraalnotitieboek met pen op een leren stoel
Beslisboek Kelly Sikkema · Unsplash
Twee verwante bedrijfsmodellen · SBI 4761 en 4762
Werkzame personenBoekenwinkels (aantal)Boekenwinkels (%)Winkels in lectuur en schrijfwaren (aantal)Winkels in lectuur en schrijfwaren (%)
1 persoon19544,3%18027,9%
2 personen8519,3%12519,4%
3–4 personen9521,6%19530,2%
5–9 personen4510,2%13020,2%
10–19 personen102,3%152,3%
20–49 personen51,1%50,8%
50–99 personen00%00%
100+ personen51,1%00%

Bron CBS, StatLine 81589NED, SBI 2008. Een Nederlands bedrijf kan meerdere vestigingen omvatten. Percentages en grenzen zijn benaderingen op afgeronde aantallen. Januari 2024 is definitief, 2025 nader voorlopig en 2026 voorlopig. De vergelijkingsbranches zijn niet opgeteld.

01

Kies een vergelijkbare eenheid voor twee verschillende aantallen

In boekenwinkels werkte bij 195 bedrijven één persoon. Bij winkels in lectuur en schrijfwaren zijn dat er 180. Omgerekend per honderd bedrijven verandert de vergelijking in 44,3 tegenover 27,9. Kijk vervolgens naar drie of vier werkzame personen. In de eerste branche ligt hun aandeel rond 21,6% en in de tweede rond 30,2%. De relatieve verdeling maakt een kleinere bedrijfstak vergelijkbaar, zonder hem in aantallen groter te laten lijken dan hij is. Gebruik in je aantekeningen zowel de aantallen als de percentages.

02

Heeft de keuze voor een peildatum veel invloed?

Een jaar eerder telde boekenwinkels 465 bedrijven en winkels in lectuur en schrijfwaren 605. De verandering in het totale aantal is respectievelijk -5,4% en +6,6%. Voor de categorie met vijf tot en met negen personen veranderden de groepen van 55 naar 45 en van 110 naar 130. Staar je daarom niet blind op het totaalcijfer als je juist een ploeg van die omvang zou willen aansturen. Vraag bij beide richtingen een concrete beschrijving van een drukke dag én van de nazorg voor een betaalde bestelling.

03

Welke vergelijkingsbranche ligt het dichtst bij boekenwinkels?

De vergelijking draait om de maatstaf ‘aandeel bedrijven met vijf tot en met negen werkzame personen’. Hiervoor staan 6 activiteiten uit hoofdtak 47 naast elkaar. Het laagste resultaat komt voor rekening van speelgoedwinkels (4%), het hoogste voor winkels in lectuur en schrijfwaren (20,2%). Bij 3 van de onderzochte activiteiten ligt de waarde lager dan 10,2% en bij 2 hoger. Met 12,9% komt winkels in sportartikelen het meest in de buurt van boekenwinkels. Kies je uitsluitend op het totale bedrijfsaantal, dan kom je uit bij winkels in watersportartikelen met 485 bedrijven. Selecteer je op de gemeten verdeling, dan is winkels in sportartikelen met 12,9% de nadere vergelijking.

04

Wat veranderde er tussen januari 2025 en januari 2026?

Binnen de geselecteerde januarimetingen lag de sterkste verschuiving per jaar voor SBI 4761 tussen januari 2025 en januari 2026. De uitkomst ging van 10,5% naar 9,7%. Over één jaar is het verschil -0,8 procentpunt, of gemiddeld -0,8 procentpunt per jaar. Bij winkels in lectuur en schrijfwaren ging dezelfde maatstaf over die twee peildata van 18,4% naar 18,9%. De verandering van het totaal tussen oktober 2025 en oktober 2026 bedroeg -25 bedrijven. De telling van bedrijven met vijf tot en met negen mensen verschoof tegelijkertijd met -10. Daardoor veranderde de gekozen maatstaf van 11,8% naar 10,2%.

Kijk bij boekenwinkels naar een klant die tijdens het afleveren terugbelt en zet in je tweede gesprek juist een artikel dat retour komt centraal. In het eerste geval kan je eigen rol vooral uit inkopen, adviseren en overdragen bestaan. In het tweede breng je inkopen, adviseren en overdragen in kaart. Vraag bij winkels in sportartikelen naar een voorbeeld met vergelijkbare taakverdeling voordat je concludeert dat de twee ondernemersrichtingen eenzelfde werkweek vragen.

Vragen voor het vervolg

  • Welke onderdelen van een verkoopdag neem je persoonlijk voor je rekening?
  • Welk cijfer voor SBI 4761 zou je zelf opnieuw willen berekenen?
  • Welke waarneming bij winkels in lectuur en schrijfwaren is relevant voor jouw eigen plan?

Bronnen

BesteFranchise

Welke keuze verdient nader onderzoek?

Leg je vraag over boekenwinkels voor. Vermeld welke grootteklasse en welke werkdag je in gedachten hebt.