BesteFranchise
Beslisboek 3 min lezen

Cafés en restaurants in cijfers vergelijken

Wie twee mogelijke ondernemersrichtingen naast elkaar legt, krijgt snel twee onvergelijkbare voorbeelden. Hier staan cafés en restaurants naast elkaar op dezelfde Nederlandse peildatum. De eerste branche telde op 1 oktober 2026 ongeveer 7.750 bedrijven, de tweede 16.840. Ze delen een hoofdtak, maar hebben verschillende SBI-codes. Vergelijk eerst de verdeling van het werk en leg pas daarna je eigen voorkeur voor een dienst met gasten ernaast. Je kunt dan gerichter aangeven welke werkdag, bezetting en aanspreekbaarheid je zoekt.

Leeg spiraalnotitieboek met pen op een leren stoel
Beslisboek Kelly Sikkema · Unsplash
Twee verwante bedrijfsmodellen · SBI 5630 en 56101
Werkzame personenCafés (aantal)Cafés (%)Restaurants (aantal)Restaurants (%)
1 persoon3.22041,5%3.95523,5%
2 personen1.61520,8%2.38514,2%
3–4 personen1.10014,2%2.85016,9%
5–9 personen99012,8%4.04024%
10–19 personen5857,5%2.59515,4%
20–49 personen2102,7%8855,3%
50–99 personen300,4%950,6%
100+ personen50,1%300,2%

Bron CBS, StatLine 81589NED, SBI 2008. Een Nederlands bedrijf kan meerdere vestigingen omvatten. Percentages en grenzen zijn benaderingen op afgeronde aantallen. Januari 2024 is definitief, 2025 nader voorlopig en 2026 voorlopig. De vergelijkingsbranches zijn niet opgeteld.

01

Kies een vergelijkbare eenheid voor twee verschillende aantallen

In cafés werkte bij 3.220 bedrijven één persoon. Bij restaurants zijn dat er 3.955. Omgerekend per honderd bedrijven verandert de vergelijking in 41,5 tegenover 23,5. Kijk vervolgens naar drie of vier werkzame personen. In de eerste branche ligt hun aandeel rond 14,2% en in de tweede rond 16,9%. De relatieve verdeling maakt een kleinere bedrijfstak vergelijkbaar, zonder hem in aantallen groter te laten lijken dan hij is. Gebruik in je aantekeningen zowel de aantallen als de percentages.

02

Heeft de keuze voor een peildatum veel invloed?

Een jaar eerder telde cafés 7.820 bedrijven en restaurants 16.450. De verandering in het totale aantal is respectievelijk -0,9% en +2,4%. Voor de categorie met vijf tot en met negen personen veranderden de groepen van 975 naar 990 en van 3.985 naar 4.040. Staar je daarom niet blind op het totaalcijfer als je juist een ploeg van die omvang zou willen aansturen. Vraag bij beide richtingen een concrete beschrijving van een drukke dag én van de nazorg voor een afgerond gastbezoek.

03

Welke vergelijkingsbranche ligt het dichtst bij cafés?

De vergelijking draait om de maatstaf ‘aandeel bedrijven met vijf tot en met negen werkzame personen’. Hiervoor staan 5 activiteiten uit hoofdtak 56 naast elkaar. Het laagste resultaat komt voor rekening van eventcatering (1,4%), het hoogste voor restaurants (24%). Bij 2 van de onderzochte activiteiten ligt de waarde lager dan 12,8% en bij 2 hoger. Met 15% komt fastfoodrestaurants, ijssalons etc het meest in de buurt van cafés. Kies je uitsluitend op het totale bedrijfsaantal, dan kom je uit bij kantines en contractcatering met 1.140 bedrijven. Selecteer je op de gemeten verdeling, dan is fastfoodrestaurants, ijssalons etc met 15% de nadere vergelijking.

04

Wat veranderde er tussen januari 2025 en januari 2026?

Binnen de geselecteerde januarimetingen lag de sterkste verschuiving per jaar voor SBI 5630 tussen januari 2025 en januari 2026. De uitkomst ging van 11,9% naar 12,3%. Over één jaar is het verschil +0,5 procentpunt, of gemiddeld +0,5 procentpunt per jaar. Bij restaurants ging dezelfde maatstaf over die twee peildata van 24,4% naar 24,4%. De subgroep en het totaal bewogen tussen oktober 2025 en oktober 2026 in tegengestelde richting. In de subgroep gaat het om +15 en in de complete CBS-categorie om -70 bedrijven.

Kijk bij cafés naar een groep die gelijktijdig binnenkomt en zet in je tweede gesprek juist een wijziging vlak voor aanvang centraal. In het eerste geval kan je eigen rol vooral uit voorbereiden, gasten ontvangen en afrekenen bestaan. In het tweede breng je voorbereiden, gasten ontvangen en afrekenen in kaart. Vraag bij fastfoodrestaurants, ijssalons etc naar een voorbeeld met vergelijkbare taakverdeling voordat je concludeert dat de twee ondernemersrichtingen eenzelfde werkweek vragen.

Vragen voor het vervolg

  • Welke onderdelen van een dienst met gasten neem je persoonlijk voor je rekening?
  • Welk cijfer voor SBI 5630 zou je zelf opnieuw willen berekenen?
  • Welke waarneming bij restaurants is relevant voor jouw eigen plan?

Bronnen

BesteFranchise

Welke keuze verdient nader onderzoek?

Leg je vraag over cafés voor. Vermeld welke grootteklasse en welke werkdag je in gedachten hebt.